Wat te doen in Gouda
Gouda gaf zijn naam aan de kaas, maar de kaas werd hier gewogen en verkocht, niet gemaakt. Wat er van die handel over is: een marktplein met een gotisch stadhuis, de langste kerk van Nederland en een kaasmarkt op zomerse donderdagen.
- Ongeveer vijftig minuten vanuit Amsterdam
De kaas die niet uit Gouda komt
Gouda is een klein grachtenstadje tussen Rotterdam en Utrecht, en eeuwenlang was kaas wegen een van de dingen die het het best deed. Boeren op het platteland eromheen maakten de kaas en brachten die naar de Markt, waar de weegschalen en handelaren van de stad de rest deden. Daarom bleef de naam aan de kaas hangen.
Bij de kaaswinkel zeggen de etiketten meer dan de naam. Goudse kaas wordt op leeftijd verkocht: jong is zacht en mild, belegen is de alleskunner, en oud is hard en brokkelig, met de karamelachtige zoetheid en de kleine knapperige kristallen waar mensen het over hebben als ze zeggen dat ze van oude kaas houden. Koopt u iets om mee naar huis te nemen, proef dan eerst voordat u kiest.
Even oriënteren
Het speelt zich allemaal af op één plein. Midden op de Markt staat het gotische stadhuis, met de Waag ertegenover, waar demonstraties van het pijpenmaken herinneren aan het andere beroemde product van de stad. De Sint-Janskerk ligt een minuut of twee ten zuiden van het plein, en het station op negen minuten lopen. Eenmaal daar heeft u nergens een auto voor nodig.
De kerk is de stop om meer waard dan haar lengte. De ramen werden geschonken door katholieke én protestantse schenkers, een zeldzame combinatie, en ze overleefden de Beeldenstorm van 1566, waarbij veel andere Nederlandse kerken hun glas verloren.
Twee praktische punten. De kaasmarkt is er alleen op donderdagochtend tussen april en eind augustus, dus kies uw dag daarop. En het stadhuis is dicht voor een lange renovatie, die in 2027 klaar moet zijn, dus een deel van het plein kan achter steigers verdwenen zijn als u er bent.
Combineren met iets anders
Gouda ligt ongeveer vijftig minuten rijden van Amsterdam, en het is klein genoeg om in een ochtend te zien. Het combineert makkelijk met Rotterdam of Utrecht, allebei een kort stukje rijden, als u er een hele dag van wilt maken. In december is Gouda bij Kaarslicht een tweede reden om te komen, met een heel andere sfeer dan de marktochtenden.
We zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs. Stuur ons op WhatsApp uw datum en waar u vertrekt, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.
Wat te zien
-
De kaasmarkt op de Markt
Elke donderdagochtend van april tot eind augustus brengen handelaren en kaasdragers in klederdracht kaaswielen op het plein, wegen ze op de weegschalen van de Waag en beklinken de prijs met het oude handjeklap. Het wordt opgevoerd voor bezoekers, met gratis proeverijen, maar het wordt goed opgevoerd.
Tip van de chauffeur: Hij is alleen op donderdagochtend, ruwweg van 10.00 tot 12.30 uur, van april tot eind augustus, en rond een paar feestdagen vervalt hij. Kijk de datum na voordat u de dag eromheen bouwt.
-
Het Stadhuis
Het gotische stadhuis midden op de Markt, in 1450 al in gebruik en een van de oudste van Nederland. Een carillon aan de zijkant speelt twee keer per uur na hoe graaf Floris V Gouda in 1272 stadsrechten verleent. Het gebouw zit in een lange renovatie, die in 2027 klaar moet zijn.
Tip van de chauffeur: Ga ervan uit dat het binnen dicht is en dat het om de buitenkant gaat. Kijk met de renovatie gaande eerst naar de gevel voordat u rond het carillon plant: die kan deels in de steigers staan.
-
De Sint-Janskerk
Met 123 meter de langste kerk van Nederland, en het thuis van de Goudse Glazen: 72 glas-in-loodramen, de meeste uit de zestiende eeuw, met het leven van Johannes de Doper, andere Bijbelse taferelen en momenten uit de Nederlandse geschiedenis. Ze zouden ongeveer de helft zijn van het zestiende-eeuwse glas dat in het land bewaard is gebleven.
Tip van de chauffeur: Ga op een heldere dag. Het glas doet al het werk, en onder een grijze lucht staat u in een heel lange, vrij sobere kerk. Op donderdag: eerst de markt en daarna de kerk, als het plein leeg is.
-
De Waag
Het waaggebouw aan de Markt, in 1668 gebouwd naar een ontwerp van Pieter Post, waar de kaas werd gewogen. Er zit nu een kaas- en ambachtenmuseum in, met demonstraties van pijpen maken en klompen maken, en de VVV op de begane grond.
Tip van de chauffeur: In Gouda werd de kaas gewogen en verkocht, niet gemaakt: dat deden de boerderijen rond de stad. Het museum boven legt de handel uit, en in de winkel beneden kunt u proeven.
-
Stroopwafels
De stroopwafel, twee dunne wafels aan elkaar geplakt met karamelstroop, zou rond 1800 in Gouda zijn uitgevonden door een bakker die restjes wilde opmaken. In het begin stonden ze bekend als armenkoeken.
Tip van de chauffeur: Koop er een warm bij een bakker die ze ter plekke maakt, en leg hem een minuut op een hete kop koffie zodat de stroop zacht wordt. Een stroopwafel uit een pakje is iets anders.
-
Gouda bij Kaarslicht
Op één avond half december gaat de elektrische verlichting op en rond de Markt uit en nemen kaarsen het over. Een kerstboom die elk jaar wordt gestuurd door Gouda's Noorse zusterstad Kongsberg, wordt voor het stadhuis ontstoken.
Tip van de chauffeur: De datum verschuift van jaar tot jaar, dus kijk die na voordat u iets boekt. De boom gaat vroeg op de avond aan, rond zeven uur, en het centrum loopt ruim daarvoor vol, dus eet vroeg of reserveer een tafel.
Waar ligt het?
Dagtochten die hierheen gaan
Cruise-excursies — Rotterdam
Voor cruisepassagiers die aanleggen in Rotterdam. Wij ontvangen u bij de terminal, brengen de hele dag door waar u maar naartoe wilt — de molens van Kinderdijk, Delft, Den Haag, Gouda, de tulpenvelden — en brengen u minstens een uur voor de uiterste inscheeptijd terug bij het schip.
Veelgestelde vragen
Wordt Goudse kaas in Gouda gemaakt?
Niet echt. Hij werd gemaakt op boerderijen op het platteland rond de stad en naar de Markt in Gouda gebracht om te worden gewogen en verkocht, en de naam bleef aan de kaas hangen. Tegenwoordig is Gouda Holland een beschermde naam voor kaas die overal in Nederland wordt gemaakt.
Wanneer is de kaasmarkt in Gouda?
Op donderdagochtend van april tot eind augustus, van ongeveer 10.00 tot 12.30 uur, en rond een paar feestdagen vervalt hij. Buiten die maanden is er geen markt, maar de kerk, de Waag en de stad zelf zijn de rit nog steeds waard.
Hoeveel tijd heb ik nodig in Gouda?
Een ochtend is genoeg voor de markt, de kerk en de Waag; met lunch en een wandeling erbij is het een rustige halve dag. De Markt, de Sint-Janskerk en de Waag liggen allemaal binnen twee minuten van elkaar, en het station ligt op zo'n negen minuten.
Kunt u ons naar Gouda rijden?
Ja. We zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs, en Gouda ligt op ongeveer vijftig minuten. Stuur ons op WhatsApp uw datum en waar u vertrekt, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.