Wat te doen in 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch — voor iedereen gewoon Den Bosch, ook voor wie er woont — gaf Jheronimus Bosch zijn naam. Het heeft een kathedraal vol gebeeldhouwde figuren, waterlopen die onder de huizen door stromen en een gebakje dat groter is dan een tennisbal.
- Zo'n uur en een kwartier vanuit Amsterdam
Het bos van de hertog
‘s-Hertogenbosch betekent het bos van de hertog, en die hertog was Hendrik I van Brabant, die de nederzetting in 1185 stadsrechten gaf. Het is nu de hoofdstad van Noord-Brabant, en niemand gebruikt de volledige naam. Het is Den Bosch — het bos — en de schilder Jheronimus Bosch, hier rond 1450 geboren als Jheronimus van Aken, ontleende er zijn kunstenaarsnaam aan en signeerde er zijn schilderijen mee.
Bosch groeide op in een stad die afbrandde. Een brand in 1463 verwoestte zo’n vierduizend huizen toen hij nog een jongen was, en aan de kathedraal die het centrum beheerst, werd het grootste deel van zijn leven nog gebouwd. In 2016, vijfhonderd jaar na zijn dood, leende het Noordbrabants Museum zo’n twintig van zijn schilderijen voor één tentoonstelling en stuurde ze daarna weer terug. De oude binnenstad is vandaag een compacte kluwen middeleeuwse straatjes rond één plein, klein genoeg om in een halve dag goed te zien.
Waar ligt wat
De Markt is het middelpunt van alles. De kathedraal ligt op vijf minuten, het Bosch Art Center een paar minuten verder, en de boottochten over de Binnendieze vertrekken vanaf de Molenstraat, een paar minuten de andere kant op. Het station is zo’n tien minuten lopen van het plein, dus eenmaal in het centrum heeft u geen auto nodig.
De Binnendieze verklaart de plattegrond van de stad. De Dommel en de Aa komen hier samen en vormen de Dieze, en het stuk dat door de oude binnenstad loopt, is de Binnendieze. Het water voerde de vracht aan, dreef de werkplaatsen en diende ook als riool, dus de huizen keerden het hun rug toe — en daarom laat een boot u een kant van de stad zien die u vanaf de straat nooit ziet.
Woensdag en zaterdag zijn marktdagen, en de boten varen van april tot oktober. Carnaval is de enige datum om rekening mee te houden: drie dagen in februari of begin maart heet de stad Oeteldonk, loopt een groot deel van de inwoners in de traditionele boerenkiel en is gewoon sightseeing niet waar het om draait.
De dag plannen
Vanuit Amsterdam is het zo’n uur en een kwartier over de weg, dus Den Bosch is een makkelijke halve dag of een ontspannen hele. Ga vroeg naar de kathedraal en het Bosch Art Center, neem de boot halverwege de dag en bewaar de bol voor het laatst.
We zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs. Stuur ons een WhatsApp met uw datum en waar u vertrekt, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.
Wat te zien
-
De Sint-Janskathedraal
De grote Brabants-gotische kathedraal van Nederland, in fasen gebouwd tussen ongeveer 1220 en 1530 en sinds 1860 vrijwel onafgebroken in restauratie. De buitenkant staat vol gebeeldhouwde figuren — heiligen, ambachtslieden, waterspuwers — op bijna elke boog en richel.
Tip van de chauffeur: Loop eerst om de buitenkant heen voordat u naar binnen gaat. Op een luchtboog aan de zuidkant staat een engel in spijkerbroek met een mobiele telefoon, toegevoegd tijdens de restauratie. De telefoon heeft één knop.
-
Het Jheronimus Bosch Art Center
Jheronimus Bosch werd hier geboren als Jheronimus van Aken en ontleende zijn kunstenaarsnaam aan de stad. Er hangt geen enkel schilderij van hem in Den Bosch, dus deze voormalige kerk toont levensgrote reproducties, en heeft een toren met uitzicht over de daken.
Tip van de chauffeur: De originelen hangen onder meer in Madrid, Lissabon en Wenen, dus dit is de enige plek waar u ze allemaal samen ziet, al is het als kopie. Bewaar de toren voor het laatst, dan herkent u de kathedraal en de oude binnenstad van bovenaf.
-
De Binnendieze
De binnenwateren van de oude stad, die achter de huizen langs, eronderdoor en langs de oude stadsmuur stromen. Het meeste werd gedempt of overbouwd, en in 1969 lagen er plannen om de rest ook te dempen; in plaats daarvan werd de binnenstad in 1972 beschermd stadsgezicht en werd het water stukje bij beetje hersteld.
Tip van de chauffeur: De boten varen van april tot oktober, vanaf de Molenstraat of het Voldersgat, en doen er zo'n vijftig minuten over in een stille elektrische boot. In het hoogseizoen kunnen ze vol raken, dus reserveer een tijdslot in plaats van op de bonnefooi te gaan. Buiten het seizoen volgen wandelroutes hetzelfde water.
-
De Markt
Het marktplein, met het veertiende-eeuwse stadhuis achter zijn latere barokgevel, een bronzen beeld van Bosch, die aan het plein opgroeide, en De Moriaan, een van de oudste bakstenen huizen van Nederland. Op woensdag en zaterdag is er markt.
Tip van de chauffeur: Kijk op het halve uur omhoog naar het stadhuis, als de ruitertjes van het carillon rondgaan. Zoek daarna De Moriaan op, waar u makkelijk langs loopt en die ouder is dan het stadhuis.
-
Een Bossche bol
Het gebak van de stad: een soesbal groter dan een tennisbal, gevuld met slagroom en bedekt met chocolade. Banketbakkers in het hele centrum maken ze.
Tip van de chauffeur: Koop hem bij een echte banketbakker en eet hem dezelfde dag op. De room is vers en een bol wordt niet beter van een autorit. Neem extra servetten mee.
Waar ligt het?
Vanaf het dichtstbijzijnde vliegveld hierheen
Nederland Eindhoven Airport (EIN) Vraag een prijsVeelgestelde vragen
Is 's-Hertogenbosch hetzelfde als Den Bosch?
Ja. 's-Hertogenbosch betekent het bos van de hertog, en Den Bosch is hoe iedereen, ook wie er woont, de stad in de praktijk noemt. Jheronimus Bosch ontleende er zijn naam aan.
Hoeveel tijd heb ik nodig in Den Bosch?
Een halve dag is genoeg voor de kathedraal, de Markt en een boottocht over de Binnendieze. Met een hele dag komen het Bosch Art Center en een rustiger lunch erbij. De oude binnenstad is klein en vlak, en alles op deze pagina ligt binnen zo'n tien minuten lopen van de Markt.
Wanneer kunt u het beste gaan?
Tussen april en oktober, als de boten op de Binnendieze varen. De enige tijd om te mijden, tenzij u er juist daarvoor komt, is carnaval, in februari of begin maart, als de stad drie dagen lang Oeteldonk heet en bezienswaardigheden op de tweede plaats komen.
Kunt u ons naar Den Bosch rijden?
Ja. We zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs, en Den Bosch ligt op zo'n uur en een kwartier. Stuur ons een WhatsApp met uw datum en waar u vertrekt, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.