Wat te doen in Dordrecht
Dordrecht is de oudste stad van Holland: een eilandstad van oude havens en koopmanshuizen, met een kerktoren die meer dan twee meter scheef staat en een nationaal park vol getijdenkreken voor de deur.
- Ongeveer een uur vanuit Amsterdam
De oudste stad van Holland
Dordrecht kreeg zijn stadsrechten in 1220, eerder dan welke andere stad in het graafschap Holland ook, en werd rijk dankzij het stapelrecht dat het in 1299 kreeg — het recht om langsvarende kooplieden te verplichten hun waren hier eerst te koop aan te bieden. Dat geld is langs de havenfronten nog altijd te zien. (Nijmegen en Maastricht, allebei Romeins, zijn binnen heel Nederland ouder, en daarom heeft de uitspraak die toevoeging nodig.)
Het is ook een plek waar Nederlandse geschiedenis werd gemaakt en niet alleen opgeschreven. In 1572 kwamen afgevaardigden van de Hollandse steden hier bijeen voor de Eerste Vrije Statenvergadering, een stap op weg naar de Republiek. In 1618–19 vergaderde hier de Synode van Dordrecht om een twist tussen calvinisten en remonstranten te beslechten, en die zette de Statenvertaling van de Bijbel in gang, die tot ver in de twintigste eeuw de standaardtekst bleef. Johan de Witt, die als raadpensionaris van Holland bijna twintig jaar de Nederlandse politiek domineerde, werd hier ook geboren.
Een eiland, dankzij een vloed
Op 18–19 november 1421 brak de Sint-Elisabethsvloed door de dijken, verzwolg zo’n 300 vierkante kilometer polder — de Groote Waard — en maakte van Dordrecht een eiland tussen rivieren. Wat toen onderliep, is nu de Biesbosch. Dezelfde vloed zit achter de legende van de kat en de wieg waaraan Kinderdijk zijn naam dankt, en dat is een goede reden om de twee samen te doen.
De dag plannen
De Grote Kerk, de havens, het Groothoofd en Huis Van Gijn liggen allemaal op korte loopafstand van elkaar, dus voor het oude centrum heeft u geen vervoer nodig. Waar u dat wel voor nodig heeft, zijn Kinderdijk, zo’n vijfentwintig minuten verderop, en de Biesbosch, die u per boot doet. Heeft u alleen een ochtend, neem dan de kerk en de havens en eindig bij het Groothoofd; met een hele dag komen het museum en de boot erbij. Slaat het weer om, dan zijn het museum, Huis Van Gijn en de kerk overdekt, en de Biesbosch niet.
Rotterdam ligt op een vergelijkbare afstand de andere kant op en is het tegenovergestelde van Dordrecht — in 1940 platgebombardeerd en nieuw herbouwd, waar dit oud is — en daarom passen de twee zo goed bij elkaar.
Wat te zien
-
De Grote Kerk en haar scheve toren
Aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk werd bijna twee eeuwen gebouwd, van de jaren 1280 tot 1470, en de toren had veel hoger moeten worden. De zachte bodem liet hem in plaats daarvan overhellen: hij bleef steken op 65 meter, staat nog altijd meer dan twee meter scheef en draagt nu een carillon van 67 klokken, met de zwaarste klok van Nederland.
Tip van de chauffeur: De torenbeklimming telt 275 treden en is er in het seizoen, ruwweg april tot oktober, dus kijk het na voordat u de dag eromheen bouwt. Toen de stad in 1572 protestants werd, is de kerk gewit en leeggehaald, dus binnen zijn de gesneden koorbanken van 1538–42 het om naar te zoeken.
-
De oude havens
De Nieuwe Haven stamt uit het begin van de vijftiende eeuw en wordt omzoomd door koopmanshuizen met zestiende- en zeventiende-eeuwse gevels op middeleeuwse kelders, allemaal betaald met wijn, hout en wol. Vlakbij ligt de Wolwevershaven, aangelegd rond 1620, met historische schepen, waaronder de stoomsleepboot Pieter Boele uit 1893, die door vrijwilligers nog onder stoom wordt gehouden.
Tip van de chauffeur: Loop het in plaats van te rijden, en steek de Damiatebrug over bij de monding van de Wolwevershaven: die ging in april 1855 open, stortte in mei in en werd herbouwd in smeedijzer. Let op de Visbrug op het standbeeld van de gebroeders De Witt, die allebei in de stad geboren zijn.
-
Het Groothoofd
De punt van het eiland, waar de Merwede, de Oude Maas en de Noord samenkomen, bewaakt door de Groothoofdspoort, ooit de belangrijkste toegang tot de stad vanaf het water. De voorgevel van de poort is van 1618 en de toren van 1692; boven de deur zit de Dordtse Maagd in de Hollandse Tuin, omringd door de wapens van de steden die tegen Spanje in opstand kwamen.
Tip van de chauffeur: Ga hier zitten in plaats van erdoorheen te lopen: de terrassen naast de poort kijken recht uit op het knooppunt van rivieren, en de binnenvaartschepen en sleepboten die voorbijkomen zijn het vermaak.
-
Het Dordrechts Museum
Een van de oudste kunstmusea van het land, opgericht in 1842 en sinds 1904 in het huidige gebouw. De kern is Nederlandse schilderkunst, vooral de Dordtse schilders tot ongeveer 1850: Aelbert Cuyp, Ferdinand Bol en Nicolaes Maes (de laatste twee leerlingen van Rembrandt) en de romanticus Ary Scheffer, allemaal in de stad geboren.
Tip van de chauffeur: Cuyp is de reden om te gaan. Het meeste van zijn werk is naar het buitenland verkocht, dus Nederlandse musea hebben er weinig van, en Dordrecht is erin geslaagd een mooie selectie bijeen te brengen in de stad waar hij geboren is.
-
De Biesbosch
Een nationaal park van getijdenkreken, rietvelden en wilgenbossen van zo'n 90 vierkante kilometer, ontstaan uit een ramp: de Sint-Elisabethsvloed van 1421 verzwolg de polders van de Groote Waard en het water trok nooit meer weg. Het bezoekerscentrum noemt het het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa; er leven bevers, visarenden en zeearenden.
Tip van de chauffeur: Ga over het water: de Waterbus vanaf de Merwekade sluit aan op de Hollandse Biesbosch, al veranderen de dienstregelingen, dus kijk het na voordat u erop plant. En wees eerlijk over de bevers — die komen in de schemering tevoorschijn, dus met een boot midden op de dag ziet u het landschap, niet de dieren.
-
Huis Van Gijn
Een koopmanshuis aan de Nieuwe Haven, gebouwd in 1729 en van 1864 tot 1922 bewoond door verzamelaar Simon van Gijn, die het als museum naliet aan de Vereniging Oud-Dordrecht. Het bewaart de interieurs van een welgesteld Dordts huishouden, van de zeventiende tot de negentiende eeuw, en op zolder een verzameling negentiende-eeuws speelgoed.
Tip van de chauffeur: Sla de zolder met het speelgoed niet over. Het huis staat aan de Nieuwe Haven, dus het is geen omweg op de havenwandeling die u toch al maakt.
Waar ligt het?
Vanaf het dichtstbijzijnde vliegveld hierheen
Nederland Rotterdam The Hague Airport (RTM) Vraag een prijsVeelgestelde vragen
Is Dordrecht echt de oudste stad van Holland?
Het kreeg in 1220 stadsrechten en is daarmee de oudste stad van het oude graafschap Holland — het huidige Noord- en Zuid-Holland. Binnen heel Nederland hebben Nijmegen en Maastricht, allebei door de Romeinen gesticht, oudere papieren, dus de uitspraak heeft die toevoeging nodig.
Hoeveel tijd heb ik nodig in Dordrecht?
Een halve dag is genoeg voor de Grote Kerk, de oude havens en het Groothoofd, die allemaal op korte loopafstand van elkaar liggen. Met een hele dag komen het Dordrechts Museum en Huis Van Gijn erbij, of een boottocht de Biesbosch in, die alleen al twee uur of meer kost.
Kun je Dordrecht combineren met Kinderdijk?
Makkelijk. Kinderdijk ligt zo'n vijfentwintig minuten verderop, en samen vullen ze een hele dag zonder haast: de molens 's ochtends, de oude stad na de lunch. Rotterdam ligt op een vergelijkbare afstand de andere kant op.
Kunt u ons naar Dordrecht rijden?
Ja — we zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs. Dordrecht ligt op ongeveer een uur en is geen van onze vaste dagtochten, dus stuur ons op WhatsApp de datum en met hoeveel personen u bent, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.