Wat te doen in Groningen
Groningen is de grote stad van het noorden — een Hanzestad waar nu ongeveer een kwart van de inwoners student is, met een toren van 97 meter die u kunt beklimmen, een museum dat eruitziet alsof vier architecten één eiland deelden, en een centrum dat is ingericht voor de fiets, niet voor de auto.
- Ongeveer twee uur vanuit Amsterdam
De hoofdstad van het noorden
Groningen sloot zich in 1284 aan bij de Hanze en gedroeg zich eeuwenlang als een stadstaat, die handel dreef over de Noordzee en de Oostzee en de baas speelde over het platteland eromheen. Pas in 1594 werd het deel van de Republiek, na een beleg van twee maanden dat de stad op Spanje veroverde, en de universiteit volgde in 1614. Beide helften van die geschiedenis zijn nog te zien: een oude koopmansstad in het steenwerk, en een jonge op de fietsen.
Het is het andere Nederland. Geen grachten en puntgevels, maar een grote, vlakke, drukke stad van zo’n 245.000 inwoners, ruwweg een kwart van hen student, waar de bezoekers in de minderheid zijn.
Waarom het voelt zoals het voelt
Het oude centrum is klein — zo’n twintig minuten lopen van het station naar het Noorderplantsoen — en sinds 1977 is het ingericht voor fietsers en voetgangers in plaats van voor auto’s. Een groot deel van de Grote Markt werd na de gevechten van april 1945 herbouwd, dus het plein is een mengeling: een middeleeuwse toren, de paar gebouwen die het overleefden, en veel wat er daarna bij kwam.
De Grote Markt, de Martinitoren, het Forum en het museum liggen allemaal op korte loopafstand van elkaar, wat Groningen een makkelijke stad maakt om te voet te doen en een lastige om met de auto te doen. Het beste speelt zich af op straatniveau: de marktdagen, de kroegen in de Poelestraat, een avond in het park. Regent het, dan is het Forum het antwoord: naast de toren, gratis om rond te lopen, met een bibliotheek, bioscoopzalen, tentoonstellingen en een bar op het dak.
Een eerlijk woord over de afstand
Groningen ligt ongeveer twee uur rijden van Amsterdam, dus een dagtocht betekent vier uur in de auto voor zes uur ter plekke. Dat is genoeg voor de toren, het dak van het Forum, het museum en een goede lunch, en niet genoeg voor de avond — en die is in een studentenstad de betere helft. Blijf als het kan een nacht.
Doet u het in een dag, dan gaat u via de A7 naar het noorden over de Afsluitdijk, de 32 kilometer lange dam die in 1932 de Zuiderzee afsloot. Daardoor wordt de rit onderdeel van de dag in plaats van iets om doorheen te komen.
Wat te zien
-
De Martinitoren
Met 97 meter is d'Olle Grieze — "de oude grijze" — het hoogste gebouw van Groningen, en u kunt hem beklimmen: 260 treden, een buitenomloop op zo'n 39 meter hoogte en onderweg een film van tien minuten. Hij kwam door de gevechten van april 1945 met een kogelgat als bewijs.
Tip van de chauffeur: U klimt zelfstandig, niet met een rondleiding, en de meeste mensen zijn er ongeveer een uur binnen. Kaartjes zijn online te koop en bij de VVV in het Forum ernaast. Er is geen lift, dus wees eerlijk over wie in het gezelschap 260 treden aankan.
-
Het Groninger Museum
In 1994 geopend op een eiland tegenover het station, ontworpen door Alessandro Mendini met Philippe Starck, Michele De Lucchi en Coop Himmelb(l)au: een zilveren cilinder, een gele toren, een bakstenen burcht en een deconstructivistische doos in één gebouw. Demonstranten hielden de bouw een jaar op; nu is het het best bezochte museum van de provincie.
Tip van de chauffeur: De buitenkant kunt u gratis beoordelen — het is het eerste wat u ziet als u het station uit komt. Gaat u naar binnen, bedenk dan dat elk paviljoen voor een ander deel van de collectie is ontworpen, dus de zalen veranderen van karakter terwijl u erdoorheen loopt.
-
De Grote Markt en het dak van het Forum
Het marktplein is het hart van de oude stad. De Martinitoren, het Goudkantoor en het stadhuis kwamen door de gevechten van april 1945; een groot deel van de rest van het plein niet. Een paar stappen verderop heeft het Forum, een cultuurcentrum dat in 2019 openging, een dakterras op 45 meter hoogte.
Tip van de chauffeur: Het dak van het Forum is gratis, en met 45 meter hoger dan de buitenomloop van de toren op 39. U heeft er bovendien de Martinitoren in beeld, wat de toren zelf niet kan bieden, en er is een lift voor wie die nodig heeft. Op een heldere dag kijkt u tot Schiermonnikoog.
-
De studentenstraten, en de markten
Ongeveer een kwart van Groningen studeert — de universiteit dateert van 1614 en de Hanzehogeschool voegt er nog veel meer aan toe — en dat ziet u aan de kroegen in de Poelestraat en de Peperstraat en rond de Vismarkt. De sfeer is eerder die van een levende universiteitsstad dan van een toeristisch centrum, en dat is juist de charme.
Tip van de chauffeur: Dezelfde pleinen draaien twee diensten. Op dinsdag, vrijdag en zaterdag vult de markt de Grote Markt, de Vismarkt en het A-kerkhof — zo'n 180 kramen — en 's avonds nemen de kroegen het over. Kom tijdens het studiejaar voor de drukte; in de zomervakantie is het een stuk rustiger.
-
Een stad rond de fiets gebouwd
In september 1977 verdeelde Groningen het centrum in vier sectoren en mochten auto's niet meer van de ene naar de andere rijden — een auto moet via de ringweg, terwijl fietsers en voetgangers er dwars doorheen gaan. Het autoverkeer in de binnenstad daalde met 44 procent. Meer dan de helft van alle verplaatsingen gaat nu per fiets, en in de fietsenstalling onder het station passen er meer dan vierduizend.
Tip van de chauffeur: Plan niet om dwars door het centrum te rijden — dat kan niet. Parkeer aan de rand of laat u bij het station afzetten en loop: het oude centrum is klein en vlak, en alles op deze pagina ligt binnen ongeveer een kilometer van de Grote Markt.
-
Het Noorderplantsoen
Een landschapspark met slingerende paden en kronkelende vijvers, aangelegd op de oude vestingwallen en geopend in 1880, nu een rijksmonument. Het ligt net ten noorden van het centrum, en elk jaar in augustus neemt het festival Noorderzon het elf dagen over.
Tip van de chauffeur: Loop er doorheen op weg het centrum uit, in plaats van er een apart uitstapje van te maken. Bent u er in augustus, dan maakt Noorderzon er een festivaldorp van waar u gratis in kunt lopen.
Waar ligt het?
Vanaf het dichtstbijzijnde vliegveld hierheen
Nederland Groningen Airport Eelde (GRQ) Vraag een prijsVeelgestelde vragen
Is Groningen een dagtocht vanuit Amsterdam waard?
Het is een lange — ongeveer twee uur heen en twee uur terug — dus u heeft zo'n zes uur in de stad. Dat is genoeg voor de Martinitoren, het dak van het Forum, het museum en een goede lunch. De avond valt erbuiten, en juist dan is een studentenstad op z'n best, dus als u een nacht kunt blijven, doe dat.
Hoeveel tijd heb ik nodig in Groningen?
Het centrum is klein en vlak en de bezienswaardigheden liggen binnen ongeveer een kilometer van elkaar, dus een volle dag te voet is genoeg. Voeg een avond toe voor de kroegen, en een tweede dag als u de Waddenkust of de dorpen rond de stad wilt zien.
Kun je met de auto het centrum van Groningen in?
Niet erdoorheen. Sinds 1977 is het centrum verdeeld in vier sectoren, en een auto kan niet van de ene naar de andere — die moet naar de ringweg en weer terug naar binnen. Parkeer aan de rand, of laat u bij het station afzetten, en loop.
Kunt u ons naar Groningen rijden?
Ja — we zitten in Amsterdam en verzorgen privédagtochten en transfers tegen een vaste prijs. Groningen is geen van onze vaste dagtochten, dus stuur ons op WhatsApp de datum en met hoeveel personen u bent, en we noemen u de prijs voordat u ergens aan vastzit.